
Przedmiotem projektu jest proza
Jana Józefa Szczepańskiego, krakowskiego pisarza, rzemieślnika słowa (był
wieloletnim recenzentem współpracującym z "Tygodnikiem Powszechnym",
eseistą, scenarzystą, reportażystą i tłumaczem m.in. książek Josepha Conrada
Korzeniowskiego), a także prezesa Związku Literatów Polskich w najtrudniejszym
czasie stanu wojennego, uczestnika walk w trakcie II wojny światowej (był
żołnierzem Armii Krajowej, partyzantem), podróżnika, taternika, aktywisty.
Badacze jego twórczości
odnotowują potrzebę odczytania na nowo jego prozy, ale i dziennika czy
publicystyki. Na niespokojny czas XXI wieku jest to twórczość potrzebna. Jako
jeden z niewielu pisarzy czasu Polski Ludowej stronił od wszelakiej współpracy
z władzami państwa. Wymagający etos conradowski stał się wyznacznikiem jego
wyborów i postawy kontestacji; postawy dystansu i krytycznego myślenia.
Widoczne jest to właśnie w szeroko rozumianej twórczości Szczepańskiego: w
prozie, wydawanym po jego śmierci dzienniku oraz publicystyce. Specyfika
planowanych badań polegać będzie na ponownym zapoznaniu się z dorobkiem
krakowskiego twórcy i zaprezentowaniu go w kontekście czterech tematów:
1. Wojna versuss wolność,
2. Czym jest słowo. Poszukiwania,
3. Zakorzenienie/wykorzenienie,
4. Śmierć versuss życie.
Celem tej publikacji jest
zaprezentowanie pisarza współczesnemu czytelnikowi, który poszukuje odpowiedzi
na uniwersalne pytania właśnie w literaturze. Twórczość Szczepańskiego powinna
stanowić ważny element budujący tożsamość współczesnych pokoleń humanistów.
Również istotne jest przypomnienie postaci Szczepańskiego, jako jednego z
najważniejszych pisarzy XX wieku, który niestety popada w zapomnienie. Źródeł
tej sytuacji można szukać m.in. w sposobie działa współczesnego rynku
wydawniczego ścigającego nowości, wracającego w publikacjach w większości do
kontrowersyjnych postaci z czasów PRLu.
Projekt dofinansowany ze środków
budżetu państwa, przyznanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu
"Narodowy Program Rozwoju Humanistyki".