Jest nam miło poinformować, że zespół w składzie: dr hab. prof. UŚ Małgorzata Krakowiak, dr hab. Aleksandra Dębska-Kossakowska, dr Agnieszka Niewdana i Anna Mateja otrzymał dofinansowanie w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki na realizację projektu "Szczepański. Reaktywacja".

W 2023 roku obchodziliśmy 20-lecie śmierci Jana Józefa Szczepańskiego, wybitnego pisarza, rzemieślnika słowa, żołnierza walczącego w Armii Krajowej i prezesa Związku Literatów Polskich w najtrudniejszym czasie stanu wojennego. Postać ta została przypomniana przez sympozjum naukowe organizowane przez zespół badawczy. Zespół Kultury Literackiej działający przy Uniwersytecie Śląskim pochyla się nad spuścizną Szczepańskiego od ponad 20 lat. Ogólnopolskie środowisko badaczy dostrzega rażący brak nowego omówienia szeroko rozumianej twórczości krakowskiego pisarza. Stąd też celem projektu jest uzupełnienie tej luki; przywrócenie głosu Szczepańskiego szczególnie teraz, czyli na czas niepokoju, wojen, poszukiwania.

Autor "Polskiej jesieni", czyli książki określanej mianem najrzetelniej opisującej okres walk toczących się w Polsce w czasie II wojny światowej, przedstawiającej codzienność żołnierskiej tułaczki i boju o wartości, jest postacią, którą można określić mianem autorytetu. Był przykładem człowieka poważanego, słuchanego i wzbudzającego respekt. Sam Szczepański zapewne oburzyłby się na takie określenia. Etyka conradowska była obecna w jego życiu i przede wszystkim twórczości. Jednolitość postawy w trudnych, skrajnych sytuacjach była ewenementem w czasie wojny czy Polski Ludowej. Obecnie stawiane wyzwania przed humanistami są szczególne, a w ich podjęciu może być pomocna proza, publicystyka i intymistyka Szczepańskiego, którą należy przypomnieć i pokazać w nowej, nieschematycznej odsłonie.

Celem projektu jest opracowanie czterech tematycznych tomów, na które składałyby się opowiadania lub ich fragmenty, wyimki z dzienników i publicystyki pisarza, układające się w rozważania zmuszające do zadawania uniwersalnych pytań, poszukiwania na nie odpowiedzi i stawania się świadomym człowiekiem, humanistą.

Dziedzictwo narodowe to nie tylko pomniki i pamiątki z przeszłości. Twierdzimy, że - paradoksalnie - zdecydowanie trwalszym jego składnikiem są idee, które wtórnie dopiero przybierają materialne kształty w pracach filozoficznych i dziełach sztuki z różnych dziedzin; idee, za którymi - w tym przypadku - jest konkretny człowiek, czyli Jan Józef Szczepański. Nie ulega wątpliwości, że hasła takie jak: patriotyzm, tradycja, naród, wspólnota, wolność, etc. zdominowały współczesny dyskurs. Były one bliskie krakowskiemu twórcy, ale w sposób nieschematyczny.

Zespół jest już po pierwszym spotkaniu, które miało miejsce 25 października br. O szczegółach projektu będziemy informować na niniejszej stronie.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministerstwo Nauki w ramach Programu "Narodowy Program Rozwoju Humanistyki".